Parkeren met de camper: let op het bord, het kenteken én uw gedrag

Veel camperbezitters denken bij een blauw parkeerbord met een P al snel: “Hier mag ik met mijn camper staan.” Toch ontstaan daar in de praktijk regelmatig misverstanden over. Dat komt vooral doordat de begrippen kampeerauto, personenauto, parkeren, overnachten, recreatief verblijf en kamperen vaak door elkaar worden gehaald.

Daar komt nog iets bij: ook de lengte en hoogte van het voertuig kunnen bepalend zijn. In veel gemeenten gelden aparte regels voor grote of bijzondere voertuigen. Daardoor kan een camper officieel als kampeerauto op kenteken staan, maar toch niet overal mogen parkeren.

Ook parkeren op de eigen oprit is niet altijd zo vanzelfsprekend als veel mensen denken. Gemeentelijke regels, zichtlijnen, hinder, uitritten en bepalingen over grote voertuigen kunnen ook daar een rol spelen.

Een camper is dus niet automatisch overal toegestaan. Maar andersom betekent slapen in een correct geparkeerde camper ook niet automatisch dat er sprake is van verboden kamperen. Het is belangrijk om goed te kijken naar het bord, het kenteken, de afmetingen, de plaatselijke regels en vooral naar de manier waarop de plek wordt gebruikt.

Bord P kampeerauto’s: alleen voor officiële kampeerauto’s

Staat er een parkeerbord met een kampeerauto- of campersymbool, dan is die parkeerplaats bedoeld voor kampeerauto’s.

Daarbij gaat het niet alleen om hoe het voertuig eruitziet of hoe het van binnen is ingericht. Een bus kan volledig zijn omgebouwd met een bed, keukenblok, kastjes en andere campervoorzieningen, maar dat maakt het voertuig juridisch nog niet automatisch een kampeerauto.

Belangrijk is hoe het voertuig op het kenteken staat geregistreerd.

Is een zelfbouwcamper niet herkeurd en niet officieel geregistreerd als kampeerauto, dan blijft het voertuig formeel bijvoorbeeld een bedrijfsauto of personenauto. Staat zo’n voertuig op een parkeerplaats die uitsluitend voor kampeerauto’s is bestemd, dan kan dat tot een boete leiden.

De hoofdregel is daarom:

Bij P kampeerauto’s mogen alleen voertuigen staan die ook officieel als kampeerauto op kenteken staan.

Wie zelf een bus heeft omgebouwd tot camper, doet er verstandig aan te controleren of de registratie bij de RDW ook daadwerkelijk is aangepast.

Bord P personenauto’s: kampeerauto’s mogen daar soms wel parkeren

Bij een bord P personenauto’s ligt het anders. Veel kampeerauto’s zijn geregistreerd in de categorie personenauto. In dat geval kan een kampeerauto in beginsel onder het begrip personenauto vallen.

Maar ook dan geldt: het voertuig moet normaal kunnen parkeren.

De camper moet binnen de parkeervakken passen en mag geen gevaar of hinder veroorzaken. Steekt de camper uit het vak, blokkeert hij de stoep, belemmert hij de doorgang of neemt hij feitelijk meer ruimte in dan is toegestaan, dan kan er alsnog worden gehandhaafd.

Kort gezegd:

Bij P personenauto’s mag een kampeerauto vaak parkeren als deze als personenauto is gekentekend, maar alleen als het voertuig binnen de vakken past en geen hinder veroorzaakt.

Vooral grotere campers kunnen daar in de praktijk problemen mee krijgen. Formeel mogen parkeren is dus niet hetzelfde als praktisch overal kunnen staan.

Let ook op lengte en hoogte van de camper

Naast het bord en het kenteken spelen ook de afmetingen van het voertuig een belangrijke rol. In veel gemeenten gelden aparte regels voor grote of bijzondere voertuigen.

Daarbij wordt vaak gekeken naar de lengte en de hoogte van het voertuig. In sommige gemeenten geldt bijvoorbeeld dat voertuigen langer dan 6 meter of hoger dan 2,40 meter niet zomaar binnen de bebouwde kom mogen parkeren. Zulke voertuigen mogen dan alleen staan op speciaal aangewezen plaatsen.

Dat kan betekenen dat een camper met een officieel camperkenteken toch niet overal mag parkeren. Het gaat dan niet om de vraag of het voertuig een kampeerauto is, maar om de afmetingen. Ook een bestelbus, buscamper, vrachtwagen of grote personenauto kan onder zo’n regel vallen.

De maten verschillen per gemeente. De ene gemeente hanteert een grens van 6 meter, een andere gemeente kiest een andere lengte of hoogte. Ook de manier waarop wordt gehandhaafd, verschilt sterk. Soms wordt vooral op klachten gehandhaafd, terwijl andere gemeenten actief controleren.

Voor camperbezitters is dat lastig. Wie onderweg even een dorp of stad wil bezoeken, zou eigenlijk vooraf de lokale regels moeten controleren. In Nederland betekent dat vaak zoeken in de APV of parkeerregels van de gemeente. In het buitenland is dat nog ingewikkelder, omdat de regels per land, regio of gemeente verschillen en de taal een extra drempel vormt.

De praktische waarschuwing is daarom:

Een camperkenteken geeft geen vrijbrief. Controleer niet alleen of u daar met een kampeerauto of personenauto mag parkeren, maar ook of uw voertuig qua lengte en hoogte daar is toegestaan.

Vooral bij grotere campers, buscampers en campers boven de 6 meter of 2,40 meter hoogte is extra opletten verstandig.

Parkeren op eigen oprit: niet altijd vanzelfsprekend

Veel camperbezitters denken dat zij op hun eigen oprit altijd met de camper mogen staan. In veel gevallen kan dat ook, maar helemaal vanzelfsprekend is het niet.

Een eigen oprit of eigen terrein is geen gewone openbare parkeerplaats. Toch kunnen er regels gelden die het plaatsen of langdurig stallen van een camper beperken. Dat kan bijvoorbeeld via de APV, het omgevingsplan, regels voor grote voertuigen of bepalingen over hinder, uitzicht en verkeersveiligheid.

Vooral bij grotere campers kan discussie ontstaan. Sommige gemeenten zien voertuigen boven een bepaalde lengte of hoogte als grote of bijzondere voertuigen. In gemeentelijke regels kan dan staan dat zulke voertuigen niet langdurig binnen de bebouwde kom mogen worden geplaatst. Soms speelt daarbij ook mee of het voertuig vanaf de openbare weg duidelijk zichtbaar is.

Daarnaast kan een camper op de oprit problemen geven wanneer:

• het zicht voor het verkeer wordt belemmerd;
• de stoep of openbare weg gedeeltelijk wordt geblokkeerd;
• de camper over de erfgrens uitsteekt;
• de uitrit onveilig wordt;
• buren hinder ervaren door hoogte, uitzicht of langdurige stalling;
• het voertuig feitelijk als opslag, woonruimte of permanente stalling wordt gebruikt;
• het omgevingsplan of de plaatselijke regels beperkingen stellen.

Dat betekent niet dat een gemeente zomaar alles kan verbieden. Een camper op eigen oprit is iets anders dan parkeren op de openbare weg. De gemeente zal moeten kunnen aangeven op welke regel zij zich baseert en welk belang wordt beschermd, bijvoorbeeld verkeersveiligheid, openbare orde, leefbaarheid of het voorkomen van langdurige stalling van grote voertuigen in woonstraten.

Ook hier geldt dus: het kenteken als kampeerauto geeft geen volledige vrijbrief. Wie een camper langdurig op de eigen oprit wil plaatsen, doet er verstandig aan de plaatselijke regels te controleren. Let vooral op bepalingen over grote voertuigen, parkeren binnen de bebouwde kom, stalling op eigen terrein, zicht vanaf de openbare weg en hinder voor de omgeving.

De praktische waarschuwing is:

Ook op eigen oprit kunnen regels gelden. Controleer daarom niet alleen of de camper op uw terrein past, maar ook of de gemeente beperkingen stelt aan grote voertuigen, langdurige stalling, zichtlijnen of hinder voor de omgeving.

Parkeren is niet hetzelfde als kamperen

Een belangrijk misverstand is dat een camper op een parkeerplaats automatisch zou kamperen. Dat is te kort door de bocht.

Parkeren betekent dat u het voertuig neerzet op een plaats waar parkeren is toegestaan. Een verkeersbord met een P gaat in de eerste plaats over parkeren. Staat de camper correct geparkeerd, binnen de vakken en zonder hinder, dan is dat in beginsel gewoon parkeren.

Bij parkeren blijft het voertuig centraal staan. U gebruikt de camper dan als geparkeerd voertuig. U mag in het voertuig zitten, eten, rusten of slapen. Ook het openen van dakluiken hoeft op zichzelf geen probleem te zijn, zolang u binnen de omtrek van het voertuig blijft.

Wees wel voorzichtig met hulpmiddelen zoals stootblokken, oprijblokken en steunpoten. In sommige landen, gemeenten of gebieden kan het gebruik daarvan worden gezien als het “installeren” van het voertuig en dus als kampeerachtig gedrag. Laat deze middelen bij gewoon parkeren daarom liever achterwege, tenzij het ter plaatse duidelijk is toegestaan of om veiligheidsredenen echt noodzakelijk is.

Dat is iets anders dan kamperen.

Van kamperen of kampeerachtig gebruik is eerder sprake wanneer niet alleen het voertuig, maar ook de ruimte eromheen als verblijfsplek wordt gebruikt. Dan gaat het niet meer om alleen parkeren, maar om campinggedrag.

Denk bijvoorbeeld aan:

• stoelen en tafels buiten zetten;
• de luifel uitdraaien;
• ramen openen die buiten de omtrek van het voertuig steken;
• steunpoten of uitdraaisteunen gebruiken;
• oprijblokken of stootblokken gebruiken waar dat als kampeerachtig gedrag wordt gezien;
• buiten koken of barbecueën;
• water, vuil water of andere vloeistoffen laten weglopen;
• wasrekken, matten of andere spullen buiten plaatsen;
• overmatig geluid maken;
• langdurig verblijf alsof men op een camping staat.

Het praktische onderscheid is helder:

Parkeren blijft parkeren zolang het voertuig als geparkeerd voertuig wordt gebruikt en alles binnen de omtrek van het voertuig blijft. Kamperen begint wanneer de omgeving rondom het voertuig als verblijfsruimte wordt gebruikt.

Overnachten: slapen is niet automatisch kamperen

Veel gemeenten gebruiken in hun APV termen als recreatief overnachten, nachtverblijf of kamperen buiten een kampeerterrein. Dat zijn lokale regels die naast de verkeersregels kunnen gelden.

Daarbij is het belangrijk om de begrippen goed uit elkaar te houden. Parkeren is in hogere verkeerswetgeving geregeld. Een gemeente kan niet zomaar van een correct geparkeerd voertuig zeggen dat het fout geparkeerd staat omdat er iemand in slaapt.

Slapen in een voertuig is op zichzelf niet automatisch verboden.

Wel kan een gemeente in de APV regels hebben opgenomen tegen recreatief nachtverblijf of kamperen buiten aangewezen plaatsen. Dan gaat de discussie niet meer alleen over parkeren, maar over het gebruik van de openbare ruimte als verblijfplaats of recreatieve overnachtingsplek.

Wie een boete krijgt, moet daarom goed kijken waarop de boete is gebaseerd:

• fout parkeren;
• parkeren op een plaats die niet voor dit voertuig is bestemd;
• parkeren buiten de vakken;
• parkeren met een voertuig dat te lang of te hoog is;
• overschrijding van de maximale parkeerduur;
• kamperen buiten een kampeerterrein;
• recreatief overnachten of nachtverblijf in strijd met de APV.

Dat zijn juridisch verschillende zaken.

Alleen slapen in een correct geparkeerde camper is dus niet automatisch hetzelfde als kamperen. Maar zodra er campinggedrag ontstaat, kan een gemeente of terreinbeheerder daar eerder tegen optreden.

Camperen of kamperen?

In het dagelijks taalgebruik zeggen veel mensen tegenwoordig dat zij gaan camperen. Dat woord is mede op verzoek van Camperpunt en later ook de NKC opgenomen in de Dikke Van Dale.

Maar juridisch ligt het anders. In wetten, gemeentelijke regels, APV’s en handhaving gaat het meestal over kamperen, recreatief overnachten of nachtverblijf.

Dat verschil is belangrijk. Taalkundig kunnen we camperen, maar juridisch moeten we blijven kijken naar de vraag of er sprake is van parkeren, overnachten of kamperen.

Een camper is namelijk óók een voertuig. Staat hij correct geparkeerd, binnen de vakken, binnen de toegestane afmetingen en zonder campinggedrag, dan is dat niet automatisch kamperen.

Vrijheid van verblijfplaats en gemeentelijke beperkingen

Bij discussies over overnachten in een kampeerauto wordt vaak vergeten dat het niet altijd alleen om recreatie gaat. Voor sommige mensen is een kampeerauto tijdelijk of langdurig hun feitelijke verblijfplaats.

Dat raakt aan grondrechten. Artikel 2 van Protocol 4 bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens beschermt de vrijheid van verplaatsing en de vrijheid om binnen een land de verblijfplaats te kiezen. Ook artikel 12 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten kent zo’n bescherming. Daarnaast kan artikel 8 EVRM, het recht op respect voor privéleven en woning, relevant worden wanneer iemand feitelijk in een voertuig verblijft of woont.

Dat betekent niet dat iemand met een kampeerauto overal onbeperkt mag overnachten. Gemeenten mogen regels stellen ter bescherming van onder meer openbare orde, veiligheid, gezondheid, natuur, leefbaarheid en de rechten van anderen.

Maar zulke beperkingen moeten wel deugdelijk zijn geregeld, noodzakelijk zijn en in verhouding staan tot het doel. Een algemeen verbod op overnachten of recreatief verblijf vraagt daarom om een zorgvuldige toepassing. Het maakt verschil of iemand campinggedrag vertoont, overlast veroorzaakt of natuur aantast, of dat iemand alleen in een correct geparkeerde kampeerauto rust of slaapt zonder iets buiten het voertuig te plaatsen.

Juist daarom is het belangrijk om parkeren, slapen, recreatief overnachten en kamperen niet op één hoop te gooien.

De overheid mag sturen en beperken, maar moet daarbij kunnen uitleggen welk belang wordt beschermd en waarom een minder ingrijpende oplossing niet volstaat.

Let extra op in natuurgebieden

Voor natuurgebieden, duinen, stranden, bossen en beschermde gebieden kunnen andere regels gelden. Daar kan overnachten of recreatief verblijf verboden zijn, ook als het voertuig op zichzelf geparkeerd staat.

In zulke gebieden gelden vaak regels van de terreinbeheerder, natuurwetgeving, plaatselijke verordeningen of specifieke toegangsvoorwaarden. Een gewone parkeerplaats bij een natuurgebied betekent dus niet automatisch dat u daar ook mag overnachten.

Controleer daarom altijd de borden ter plaatse en de regels van de terreinbeheerder.

Openbare weg of particuliere camperplaats

Er is ook verschil tussen de openbare weg en een particuliere camperplaats.

Op de openbare weg gelden de landelijke verkeersregels, verkeersborden en eventuele aanvullende regels van de gemeente.

Een particuliere camperplaats kan, als het geen openbaar terrein is, eigen voorwaarden stellen. De eigenaar kan bijvoorbeeld bepalen welke voertuigen worden toegelaten, hoe lang men mag blijven, of reserveren verplicht is en welk gedrag wel of niet is toegestaan.

Particuliere camperplaatsen kunnen dus afwijken van wat op de openbare weg geldt.

Controleer altijd deze punten

Wie discussie of een boete wil voorkomen, doet er goed aan vooraf een aantal zaken te controleren.

1. Wat staat er precies op het bord?
Gaat het om kampeerauto’s, personenauto’s, vergunninghouders, een maximale parkeerduur of een onderbord?

2. Wat staat er op het kenteken?
Is het voertuig officieel geregistreerd als kampeerauto, personenauto, bedrijfsauto of iets anders?

3. Hoe lang en hoe hoog is het voertuig?
Veel gemeenten hebben aparte regels voor grote of bijzondere voertuigen. Een camper boven een bepaalde lengte of hoogte mag soms alleen op aangewezen plaatsen parkeren.

4. Past het voertuig binnen de vakken?
Steekt de camper uit of ontstaat er hinder, dan kan dat alsnog problemen geven.

5. Staat de camper op eigen oprit of eigen terrein?
Ook dan kunnen regels gelden. Let op APV-bepalingen, omgevingsplan, zichtlijnen, hinder voor buren, blokkeren van stoep of uitrit en regels voor grote voertuigen of langdurige stalling.

6. Blijft alles binnen de omtrek van het voertuig?
Dakluiken openen is iets anders dan luifels, tafels, stoelen of ramen naar buiten zetten. Wees terughoudend met stootblokken, oprijblokken en steunpoten; die kunnen worden gezien als kampeerachtig gebruik.

7. Gedraagt u zich als parkeerder of als kampeerder?
Rusten of slapen in het voertuig is iets anders dan de parkeerplaats gebruiken als campingplek.

8. Zijn er lokale regels?
Controleer of de gemeente regels heeft over grote voertuigen, recreatief overnachten, nachtverblijf of kamperen buiten aangewezen plaatsen.

9. Gaat het om natuurgebied of particulier terrein?
Daar kunnen aanvullende of afwijkende regels gelden.

Conclusie

Een P-bord betekent niet automatisch dat iedere camper daar mag staan. Bij P kampeerauto’s gaat het om voertuigen die officieel als kampeerauto zijn geregistreerd. Zelfbouwcampers die niet zijn herkeurd en niet als kampeerauto op kenteken staan, kunnen daar een boete riskeren.

Bij P personenauto’s kunnen kampeerauto’s vaak wel parkeren, mits zij als personenauto zijn geregistreerd, binnen de vakken passen en geen hinder veroorzaken.

Maar ook het camperkenteken is geen vrijbrief. In veel gemeenten gelden aparte regels voor voertuigen boven een bepaalde lengte of hoogte. Dan kan een camper, ongeacht het kenteken, alleen op aangewezen plaatsen mogen parkeren.

Ook op eigen oprit kunnen regels gelden, vooral bij grotere campers, langdurige stalling, zichtbelemmering, hinder of strijd met plaatselijke regels.

Tegelijk moeten parkeren, overnachten en kamperen niet op één hoop worden gegooid. Parkeren is het neerzetten van het voertuig. Slapen in een correct geparkeerde camper is niet automatisch kamperen. Kamperen ontstaat vooral wanneer de ruimte rondom het voertuig als verblijfsplek wordt gebruikt: stoelen buiten, luifel uit, steunpoten neer, buiten koken of ander campinggedrag.

Ook stootblokken en oprijblokken verdienen voorzichtigheid. Wat in het ene land of op de ene camperplaats wordt toegestaan, kan elders juist worden gezien als kampeerachtig gebruik.

Gemeenten mogen regels stellen, maar moeten daarbij wel onderscheid maken tussen fout parkeren, parkeren met een te groot voertuig, stallen op eigen terrein, recreatief kamperen, overlast en het enkele feit dat iemand in een geparkeerd voertuig rust of slaapt.

De beste tip blijft daarom eenvoudig:

Kijk niet alleen naar de grote letter P, maar naar het hele bord, het kenteken, de afmetingen, de vakindeling, uw gedrag, uw parkeerplek en de plaatselijke regels.